ملا خليل بن غازي القزويني

392

صافى در شرح كافى (فارسى)

حديث ، و از ميان كتاب ، درسى از حديث ، و از آخر كتاب ، درسى از حديث ؛ چه اگر دلگيرى از بسيارىِ عددِ درس است ، راحت به هم مىرسد از كمىِ آن ، و اگر از درازى است ، راحت به هم مىرسد از پراكندگى آن ، چنانچه گذشت در حديث اوّلِ « بَابُ النَّوَادِر » . [ حديث ] ششم اصل : [ عَنْهُ بِإِسْنَادِهِ ] عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عُمَرَ الْحَلَّالِ ، قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا عليه السلام : الرَّجُلُ مِنْ أَصْحَابِنَا يُعْطِينِي الْكِتَابَ ، وَلَا يَقُولُ : ارْوِهِ عَنِّي ، يَجُوزُ لِي أَنْ أَرْوِيَهُ عَنْهُ ؟ قَالَ : فَقَالَ : « إِذَا عَلِمْتَ أَنَّ الْكِتَابَ لَهُ ، فَارْوِهِ عَنْهُ » . شرح : روايت است از احمد بن عمر حلّال ( به فتح حاء بىنقطه و تشديد لام ، به معنى روغنِ كنجد فروش ) گفت كه : گفتم امام رضا عليه السلام را كه : مردى از ياران ما مىدهد مرا كتاب حديث و نمىگويد كه : نقل كن آن را به ديگران از من [ يا ] نه . آيا جايز است مرا اين كه نقل كنم آن را از او به ديگران ؟ راوى گفت كه : پس امام گفت كه : چون دانى كه اين كتاب از اوست و نقلِ اوست از امام ، پس نقل كن كتاب را به ديگران از او . مخفى نماند كه اين حديث دلالت مىكند بر اين كه : سخن جمعى كه اجازت و رخصت را اعتبار مىكند در نقل كتابى كه دانسته شده باشد كه از فلان مصنّف است ، بىاعتبار است . [ حديث ] هفتم اصل : [ عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، عَنْ أَبِيهِ وَعَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ ، عَنِ النَّوْفَلِيِّ ، عَنِ السَّكُونِيِّ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام ، قَالَ : ] « قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام : إِذَا حُدِّثْتُمْ بِحَدِيثٍ ، فَأَسْنِدُوهُ إِلَى الَّذِي حَدَّثَكُمْ ، فَإِنْ كَانَ حق اً فَلَكُمْ ، وَإِنْ كَانَ كَذِباً فَعَلَيْهِ » .